Rendieren in een notendop

Rendieren zijn halfgedomesticeerde kuddedieren die het grootste deel van hun leven in de bossen en op de fjells van het hoge noorden doorbrengen, op zoek naar voedsel. Ze eten meer dan 400 verschillende planten, met paddenstoelen en korstmos als favorieten. Rendieren hebben een uitstekend reukvermogen, waardoor ze korstmos zelfs onder dikke sneeuwlagen kunnen opsporen. Hun unieke hoeven met vier tenen zijn speciaal aangepast aan het lopen door diepe sneeuw en het uitgraven van voedsel. Let bij het lopen op het zachte klikgeluid van hun gewrichten – een geluid dat de kudde in het bos bij elkaar houdt.

Werkrendieren en rendiertraining

Het trainen van rendieren vraagt geduld en tijd. De training begint op jonge leeftijd, zodat kalveren vertrouwd raken met menselijk contact. Ook met training blijven rendieren halfgedomesticeerde dieren, want ze brengen hun zomers nog steeds door met de grote kudde in het bos. Rond de leeftijd van 4 of 5 jaar zijn rendieren klaar om bezoekers te verwelkomen met rendiersleetochten en je de schoonheid van de Finse natuur te laten beleven.

Welzijn van de rendieren

Bij Kuoksa Reindeer Stories zijn onze rendieren gekoesterde leden van onze familie en worden ze met de grootste zorg en respect behandeld. We geven voorrang aan hun welzijn met een evenwichtig dieet, regelmatige lekkernijen en een speciale werkroosterkalender voor rendieren, zodat ze de rust krijgen die ze nodig hebben. In hun vrije tijd genieten onze rendieren van ruime omheiningen waarin ze vrij kunnen rondlopen en zich natuurlijk kunnen gedragen. We leven naar een Fins gezegde: “Een blij rendier is een blije herder”.

Geschiedenis van rendieren in Finland

De rendierhouderij is de oudste levenswijze die vandaag de dag nog in Finland wordt beoefend.

Rendieren werden gedomesticeerd uit het wilde bergrendier dat van nature in Scandinavië voorkomt. Ze werden aanvankelijk al vanaf de middeleeuwen door de inheemse bos-Sami gebruikt om wilde rendieren te lokken voor de jacht.

De Sami, het enige erkende inheemse volk van Europa, zorgen al lang voor de natuurgebieden van Fins Lapland en hoeden rendieren in de Arctische gebieden van Finland, Zweden, Noorwegen en Rusland. In Zweden en Noorwegen is de rendierhouderij een exclusief recht van de Sami, maar in Finland wordt ze ook door Finse kolonisten beoefend.

Rendieren worden al eeuwenlang gebruikt voor vervoer. Ze bewegen zich gemakkelijk door het bos en naast skiën was reizen met rendier en slee heel gewoon. Rendiersleetochten werden bijvoorbeeld gebruikt om naar de stad te gaan om de winkel te bezoeken of naar school te gaan.

Finland heeft een Wet op de rendierhouderij die het hoeden van rendieren in Noord-Finland toestaat en beschermt. In 1898 gaf de Finse regering rendierhouders de opdracht rendierhouderijcoöperaties met geografische grenzen op te richten. Elke houder behoort tot één coöperatie en elk rendier in Finland heeft een eigenaar.

Het rendierjaar – de seizoenen van de natuur volgen

De rendierhouderij is opgebouwd rond de noordelijke natuur. Het rendierjaar begint op 1 juni, met de geboorte van de kalveren. In de zomer krijgen de nieuwe kalveren het individuele oormerk van de rendierhouder. De kuddes brengen de zomer door in het bos, waar ze vooral reserves opbouwen ter voorbereiding op de lange winter.

De herfst is het paarseizoen, wanneer mannelijke rendieren strijden om de aandacht van de vrouwtjes. De geweien van de mannetjes zijn nu op hun grootst en sterkst. Na het paarseizoen werpen de mannetjes hun gewei af en beginnen ze een nieuw te laten groeien. In de herfst worden de rendieren ook bijeengedreven en kiezen de houders welke dieren voor huishoudelijk gebruik worden ingezet. 

Voor de winter krijgen rendieren een dikke vacht om warm te blijven in extreme kou, zelfs bij -50 graden Celsius. Vrouwelijke rendieren zijn meestal drachtig en zorgen tegelijk voor hun kalveren. Voedsel vinden is lastiger, en vrouwtjes behouden hun gewei in de winter om hun kalveren te beschermen en voedsel te vinden onder een dikke laag sneeuw. 

In de lente worden de nieuwe kalveren geboren. Rendiermelk is rijk aan voedingsstoffen en vormt de belangrijkste voeding voor de jongen. Ze beginnen meteen hun gewei te laten groeien. De moeders werpen hun gewei enkele weken na de geboorte van de kalveren af.